İKİZDERE

İkizdere (Lazca : Xuras / Rumca: Kurais / Osmanlı zamanında ‘Kura-i seba, yediköyler), Rize iline bağlı bir ilçedir. Çamlık Deresi ile Cimil Deresinin birleştiği yerde kurulan İkizdere, adını bu derelerden almıştır. Toplam nüfusu 8.400olup, 1823’ü ilçe merkezinde,6.577.’si köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 25, Güneyce bucağına bağlı 2 köyü vardır. Yüzölçümü 898 km² olup, nüfus yoğunluğu 9’dur. Nüfus piramidi sırasıyla;

Laz kökenli aileler merkeze yakın köylerde yaşamaktadırlar.[3] Yerli halk Hemşinliler ise dağ köylerinde yaşamaktadırlar.[4]

Lazlar‘ın yaşadığı köylerden bazıları ; Rüzgârlı (Miz’e) , Ayvalık köyü (Kap3e) , Gürdere (Etxone) ve Meşeköy (P’et’rani) dir. 17 yy.’da Ardeşen ve Fındıklı‘dan göç etmiş köylerde yaşayan Laz kökenli ailelerin asimilasyonunun başladığı tarih, göçmen olarak geldikleri tarihle aynıdır. İkizdere Lazlarının hafızasında yoğun şekilde Lazca kelime ve cümle var,ancak bu Lazca biraz “yozlaşmış” dır. Birkaç örnek: “biçkin” (biliyorum= miçkin/miçkun/mişk’un), “eu voor” (iyiyim/ k’ai/vrosi/vorsi vore) … Parpali , Xarati , Raxna , Çxiroba , Paponi , Limbo3’a (ve ya Limxana) , T’ik’ina , Ğorma , Laxeri vb. Lazca kelimelerdir.[3]

Hemşinliler ise yüksek köylerde, İspir ilçe sınırları ardına kadar uzanan bölgede dağ köylerinde yaşarlar.Ballıköy (Yukarı Anzer) ,Sivrikaya (Yukarı Köhser) , Başköy (Cimil, Demirdağ) , Çamlıkköy (Aşağı Köhser) , Çiçekli (Aşağı Anzer) , Gölyayla (Kabahor) ,Ortaköy (Cimil Paşaköy) , Yetimhoca (Cimil Asağıköy). Yaşayış tarzları diğer halklardan farklı olup, onlarla pek fazla iletişimde bulunmaz ve kendi içlerinde kız alıp verirler..[4][5]

İlçe toprakları dağlıktır. Dağlar dar vadilerle parçalanmış olup yüksek kesimlerinde yaylalar bulunur. Başlıca akarsuyu İkizdere’dir. İkizdere üzerinde elektrik üretmek gayesiyle bir baraj kurulmuştur. Dağlar zengin ormanlarla kaplıdır.

İlçe topraklarını İkizdere sulamaktadır. Rize Dağlarından kaynaklanan Çamlık ve Cimil Dereleri ile Karadere’nin birleşmesinden oluşan İkizdere, kuzeye doğru akar ve ilçe sınırları dışına çıkar. Dağların doruklarında buzyalakları ve buzul gölleri vardır. Ünlü pop sanatçısı Tarkan aslen buralıdır.

FOTO GALERİSİNE GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ